Leeshoek

Direct Contact

Aantrekkelijk werkgeverschap is het bevorderen waard

LinkedIn
Facebook

Weet u of de gemeentelijke overheid een aantrekkelijke werkgever is? Zijn er daarvoor voldoende zichtbare bewijzen? De activiteiten die daaraan bijdragen, zijn nagenoeg op een hand te tellen. Te weinig voor een bedrijfstak van bijna 100.000 gemeenteambtenaren. Er is dan ook een hoop werk aan de winkel!

Het is mooi om te zien dat de Vereniging van Gemeentesecretarissen (VGS) al sinds 2010 aan goed werkgeverschap (#GOWEGE) werkt. Dat geldt ook voor de verkiezingen voor Jonge Ambtenaar van het Jaar (22 januari ’15) en Overheidsmanager van het Jaar (27 januari ’15). Dat zijn mooie initiatieven!

Toch zijn dit maar druppels op een gloeiende plaat, omdat de aantrekkelijkheid van werkgeverschap daar maar zijdelings bij wordt betrokken. Maar ook omdat dit eenmalige jaarlijkse impulsen zijn; te weinig voor de kracht van herhaling van de boodschap.

De verkiezing van Overheidsorganisatie van het Jaar is een mooie stap. Zeker als je kijkt naar de criteria die men beoordeelt. Ten minste de helft heeft met aantrekkelijk werkgeverschap te maken.
Werken aan aantrekkelijk werkgeverschap is meer dan imago en ook meer dan een win-win situatie voor werknemers en werkgevers. Het straalt uit naar het contact met de inwoners en leidt tot een betere benutting van budgetten. Dat is de zakelijke benadering, die ook geldt voor organisaties zonder winstoogmerk, zoals gemeenten.

Aantrekkelijk werkgeverschap maakt het werken voor en met elkaar steeds leuker. Het uit zich in meer bevlogenheid, inspiratie en motivatie bij mensen in een organisatie. Dat levert mensen energie op. Dat zou je iedereen moeten gunnen, dus ook de gemeenteambtenaar. Dit zorgt voor meer enthousiaste signalen over het werken bij een gemeente, waarmee spontaan een beter imago wordt gevoed. 

Gerichte aandacht

Het bereiken van aantrekkelijk werkgeverschap is een mooie puzzel met een behoorlijk aantal stukjes. Het in elkaar passen van die stukjes maakt het complexer dan velen op het eerste gezicht denken. De blijvende opbrengsten van aantrekkelijk werkgeverschap maken de aandacht voor deze puzzel dubbel en dwars waard. Het vraagt wel om gerichte aandacht!

Werken aan aantrekkelijk werkgeverschap vraagt om een andere invulling van leiding geven én nemen. Wellicht is dat nou juist de grootste hobbel die in gemeentelijke organisaties genomen moet worden. 
Sturen (of regie voeren) op verandering vraagt verandering van medewerkers, maar nog meer van leidinggevenden. Als een directeur of manager die stap niet echt durft te nemen, zal een echte verandering niet beklijven en achteraf als overwaaiend kunstje worden gezien. Maar als je echt laat zien dat je wilt en durft, zul je als organisatie een grotere kans op uiteindelijke verbetering maken. Aan de medewerkers de taak om een verwachting bij hun leidinggevende neer te leggen en samen op te trekken.

Positieve signalen

Gelukkig zijn er ook individuele gemeenten die initiatief nemen om aan hun werkgeverschap te werken. Zo heeft de gemeente Barneveld meegedaan aan het goede werkgeversonderzoek van Effectory/Intermediair. Barneveld was – als nummer 26 van de werkgevers tot 1000 medewerkers –  de beste gemeentelijke deelnemer. De gemeente Dalfsen was, als 39ste, de enige andere gemeente in de top 50. Bij de werkgevers met meer dan 1000 medewerkers stond geen gemeente in de top 50.
Een ander positief signaal komt uit de gemeente De Ronde Venen die, om te bezuinigen, investeert in opleiding en ontwikkeling in plaats van medewerkers te ontslaan. Verbeteren van de kwaliteiten van je medewerkers verbetert de inzetbaarheid van deze mensen. Ze worden beter benut en werken daardoor effectiever. Een betere inzetbaarheid vergroot de concurrentiekracht van een persoon, zowel bij de eigen werkgever als op de gehele arbeidsmarkt. 

Ik schrik steeds weer van de signalen over de cao-gesprekken. Daar lijkt het salaris verreweg het dominantste onderwerp te zijn. Men gaat daar het echte verschil niet meemaken! Sterker nog, door hier voortdurend de aandacht op te richten, onttrekt het de aandacht aan veel belangrijkere zaken die in de beleving van werknemers juist extra waarde in de richting van werkgeverschap opleveren. Je schiet jezelf dan in je voet.

We moeten actief afscheid nemen van de oude hiërarchische gedachte waarbij afhankelijkheid van werknemers (macht?) naar hun werkgevers groter was dan andersom. Werkgevers en werknemers zouden zich samen moeten inspannen om aan de inzetbaarheid te werken; hoe kun je samen de verwachtingen van de burger zo vaak mogelijk waarmaken?

Mensen zullen hun baan niet direct opzeggen als een samenwerking niet goed voelt, maar wel gevoelsmatig afhaken. De energie wordt er daarmee uitgeslagen en een echt verschil gaat men daar dan niet meer maken. Dat mag zowel de werknemer als de werkgever niet laten gebeuren!
We zien behoorlijk wat gemeenten trainees werven met het doel jong bloed en jeugdig elan in de organisatie te brengen. Dit is een goede start, maar er is meer nodig. Ze moeten zich thuis blijven voelen in hun nieuwe omgeving en het liefst hun opgedane ervaring en kennis langdurig inzetten voor onze samenleving! 

Ambassadeurs

Dat een jonge generatie werknemers veel minder tegen directie, management en senioriteit opkijkt, is veel meer een ontwikkeling van de samenleving dan een generatiedingetje.
De gelijkwaardige houding van deze trainees vind je immers ook terug bij andere ingezette ontwikkelingen. De gehele samenleving verandert in die richting van gelijkwaardigheid; de basis van samenwerken. Decentralisaties, intergemeentelijke samenwerking, regisserend werken, participatie, het zijn allemaal onderwerpen waarin samenwerken centraal staat.

Daarbij zijn dezelfde zaken belangrijk als bij het samenspel tussen werkgever en werknemer; waarom wil iemand meewerken aan het bereiken van een gemeenschappelijke meerwaarde? Dit is een belangrijke overeenkomst tussen de ontwikkeling van klant-/burgerbeleving en medewerkerbeleving.

De VNG zou het initiatief kunnen nemen om gemeenten uit te dagen om bij te dragen aan het imago van aantrekkelijk werkgeverschap voor de gemeentelijke werkgever. Een verkiezing te starten van de Aantrekkelijke Gemeentelijke Werkgever van het Jaar kan daarbij helpen. Daarbij kun je een award toekennen aan een organisatie, een leidinggevende, een voorbeeldige stimulerende bestuurder, een medezeggenschapsgroep en een typerend project. 
Door stelselmatig aandacht te blijven geven aan ambassadeurs van aantrekkelijk werkgeverschap wordt men steeds bekender met het onderwerp en gaat het voor meer mensen leven.

Maar ook zonder zo’n award zou een gemeente harder moeten willen werken aan aantrekkelijk werkgeverschap. Om effectiever te kunnen werken, maar ook om te laten zien dat het werk van en bij een gemeente aantrekkelijk is. Voor werknemer, burger en werkgever.

Vindplaats: VNG Magazine nr. 1, 23 januari 2015, pagina 12